Tijdelijke regeling uitkering Bodem (SPUK Bodem)

• Gemeenten en provincies die bevoegd gezag zijn bij bodemsanering.
• Waterschappen die locaties aanpakken van de C-lijst waterbodems.
• Penvoerders, zoals omgevingsdiensten, die namens samenwerkende overheden een aanvraag indienen.

Welk bevoegd gezag in aanmerking komt, verschilt per budgetpost:

• Historische spoedopgaven: bevoegd gezag op grond van de Wet bodembescherming (Wbb), en waterschappen.
• Buitenproportionele opgaven en Toekomstbestendig omgaan met nazorg: bevoegd gezag Wbb, bevoegd gezag Omgevingswet, en provincies die verantwoordelijk zijn voor grondwaterkwaliteit onder de Omgevingswet.
• Oude afspraken: bevoegd gezag Wbb.

Bevoegd gezag ben je volgens de Wet bodembescherming, het Besluit aanwijzing bevoegdgezaggemeenten Wet bodembescherming, bodemsanering onder de Omgevingswet, of (voor provincies) grondwaterkwaliteit onder de Omgevingswet.

• Historische spoedopgaven: verontreiniging van bodem en grondwater die is gevonden vóór 1 januari 1987 (of vóór 1 juli 1993 bij asbest), waarover in convenanten afspraken zijn gemaakt. Dit omvat spoedlocaties, gebiedsgericht grondwaterbeheer, nazorg en de aanpak van 11 waterbodemlocaties op de C-lijst van het Convenant bodem en ondergrond.
• Buitenproportionele opgaven A: sanering van diffuus verspreid lood, en daarnaast onderzoek en inventarisatie van PFAS en andere niet-genormeerde stoffen (om nieuwe opgaven te signaleren en te bepalen welke activiteiten nodig zijn), of de feitelijke aanpak van PFAS-verontreiniging. Drugs of aan drugsproductie gerelateerde stoffen vallen hier niet onder.
• Buitenproportionele opgaven B: andere ernstige, lokale en incidentele verontreinigingssituaties, zoals toevalsvondsten of niet-historische spoedlocaties.
• Oude afspraken: bodemsanering op basis van afspraken die het Rijk in het verleden met individuele provincies en gemeenten maakte, los van de historische spoedopgaven.
• Toekomstbestendig omgaan met nazorg: bijvoorbeeld onderzoek of een locatie geschikt te maken is voor ruimtelijke plannen.

De aanpak varieert van communicatie over risico's met bijvoorbeeld omwonenden tot (snellere) sanering door ontgraving en het aanbrengen van een schone leeflaag, afhankelijk van de situatie en de aanwezige risico's voor gezondheid of verspreiding.

Voor gemeenten en provincies maakt een eventueel btw-bedrag geen deel uit van de uitkering; dat vraag je terug bij het btw-compensatiefonds. Btw die niet voor die compensatie in aanmerking komt, kan wel via deze uitkering worden opgevoerd.

Voor aanvragen voor de aanpak van PFAS wordt een puntensysteem gebruikt: hoe meer punten een aanvraag scoort, hoe eerder deze aan de beurt is bij de verdeling van het budget. Bij dit puntensysteem zijn maximaal 100 punten te behalen, verdeeld over vijf criteria:

• Mate van aansluiting bij de doelstelling van de regeling: maximaal 5 punten (minimaal 2 punten nodig om in aanmerking te komen voor puntentoekenning op de andere criteria).
• Maatschappelijke urgentie van de aanpak: maximaal 5 punten.
• Mate van risico's (humaan risico en verspreidingsrisico): maximaal 40 punten (minimaal 10 punten nodig om in aanmerking te komen voor puntentoekenning op de andere criteria).
• Doelmatigheid: maximaal 40 punten.
• Haalbaarheid: maximaal 10 punten.

Voor onderzoek en inventarisatie van PFAS en andere niet-genormeerde stoffen wordt het budget evenredig verdeeld onder de aanvragen.

De uitbetaling verloopt via voorschotten: bij een aanvraag die is goedgekeurd, krijg je een eerste voorschot van 50%, met een tweede voorschot van 50% in het jaar daarna zodra de aanvraag is goedgekeurd. Bij de budgetpost Buitenproportionele opgaven B is het voorschot 100% in het jaar van goedkeuring.