Veelgestelde vragen over Toekomstbestendig erfgoed

Er is een stappenplan beschikbaar dat u helpt bij het nemen van de juiste stappen: van inventariseren van de restauratieopgave, vergunningen checken, deskundig advies inwinnen, een STABU-restauratiebestek laten opstellen, offertes opvragen, de financiën regelen tot het oriënteren op subsidie als laatste redmiddel. Dit stappenplan vindt u op de website onder 'documenten en links'.

Als u alle financiële mogelijkheden heeft bekeken maar geen sluitend dekkingsplan kunt maken, kunt u een vooroverleg aanvragen. Daarvoor stuurt u een projectplan, financiële onderbouwing, instandhoudingsplan of exploitatiebegroting, bouwkundig inspectierapport, restauratiebestek, omgevingsvergunning (of bewijs dat deze niet nodig is), eventueel een energiescan en een instemmende verklaring mee.

In het vooroverleg wordt besproken of het project voldoet aan de subsidievoorwaarden en wordt de financieringsbehoefte en -mogelijkheden getoetst. Er wordt gekeken naar kosten en opbrengsten om te bepalen of er echt een financieel tekort is. Subsidie komt pas in beeld als er geen of onvoldoende verdienmodel is en een lening bij het Nationaal Restauratiefonds niet (voldoende) mogelijk is.

U kunt dan contact opnemen met het provincieloket via het vragenformulier of telefonisch, voor een kort inhoudelijk advies over uw mogelijkheden of hoe u uw initiatief verder kunt brengen.

U krijgt het aanvraagformulier toegestuurd zodra alle stappen van de procedure zijn doorlopen, waaronder het vooroverleg. Aanvragen worden alleen digitaal via het subsidieportaal in behandeling genomen, waarvoor u DigiD of eHerkenning nodig heeft.

Ja, dat kan het hele jaar. Per monumentnummer kunt u maximaal één keer per kalenderjaar subsidie aanvragen, met uitzondering van onderzoekssubsidie waarvoor dit maximum niet geldt. Let wel op het subsidieplafond: als het maximumbudget bereikt is, kunnen er geen aanvragen meer worden ingediend.

De eigenaar of zakelijk gerechtigde kan een aanvraag indienen, of iemand die daarvoor gemachtigd is. Een zakelijk gerechtigde is bijvoorbeeld iemand met een erfpacht of recht van opstal; een huurder valt hier niet onder. Subsidie kan worden ontvangen door zowel een rechtspersoon als een natuurlijk persoon.

Voor onderzoekssubsidie is geen vooroverleg verplicht. U kunt een aanvraag indienen via het formulier op de website, waarna u een link ontvangt naar het aanvraagformulier voor de subsidieaanvraag.

U levert een onderzoeksplan aan (volgens het verplichte format), offertes van de derden die u voor de activiteiten inschakelt, en een instemmende verklaring van de eigenaar als de eigenaar niet zelf de aanvraag indient.

U kunt subsidie aanvragen voor restauratie, herbestemming en energiebesparende maatregelen (alleen in combinatie met restauratie of herbestemming) van rijks- of gemeentelijke monumenten. Ook is subsidie mogelijk voor onderzoek ter voorbereiding van deze activiteiten of onderzoek naar erfgoedwaarden of beeldbepalende panden.

Onderzoeken moeten gericht zijn op uitvoering in een vervolgfase. Het kan gaan om een haalbaarheidsstudie, onderzoek naar cultuurhistorische waarden, onderzoek naar verduurzamingsmogelijkheden, ontwikkelstudies of nieuwe vormen van samenwerking en procesondersteuning voor complexe projecten.

De subsidieregeling staat in de Regels Subsidieverlening Gelderland (RSG), paragraaf 5.3 Toekomstbestendig erfgoed. De toelichting hierop vindt u in bijlage 3 en 4 van de RSG.

Een erfgoed is een monument, niet zijnde een woonhuis, dat door de Rijksoverheid of een gemeente is aangewezen als beschermd monument volgens de Erfgoedwet of een gemeentelijke verordening. Ook groen erfgoed of roerend erfgoed (varend, rijdend of vliegend) komt in aanmerking, mits het een Rijks- of gemeentelijk monument in Gelderland is.

Ja, dat kan. Een woonhuis is een erfgoed dat oorspronkelijk als woonhuis is gebouwd. Gebouwen zoals musea, kerkgebouwen, pastorieën, kastelen, paleizen, buitenplaatsen, landhuizen, liefdadigheidsgebouwen, molens, gemalen, agrarische gebouwen en watertorens worden niet als woonhuis aangemerkt, ook al gebruikt u ze nu als woning.

Hieronder vallen bijvoorbeeld isolatie van dak, muren, vloer en ramen, en maatregelen specifiek gericht op monumentale waarden, zoals dakpannen die ook zonnepaneel zijn. Gewone zonnepanelen en warmtepompen vallen hier niet onder omdat ze niet specifiek gericht zijn op behoud van monumentale waarden.

Nee, dat is niet mogelijk. Energiemaatregelen komen alleen in aanmerking voor subsidie in combinatie met restauratiewerk of herbestemming.

Aan de hand van een exploitatiebegroting wordt vastgesteld of het erfgoed bestendig gebruikt kan worden. De exploitatiebegroting geeft inzicht in de vraag of de exploitatie- en beheerskosten voor de komende periode gedekt kunnen worden uit de activiteiten die op het erfgoed plaatsvinden.

Uitvoeringsgereed betekent dat de uitvoering van het project binnen 13 weken kan starten. Dit betekent onder meer dat alle benodigde ontheffingen en vergunningen, waaronder een onherroepelijke omgevingsvergunning en eventueel de Omgevingsvergunning Beschermde Soorten, verleend moeten zijn.

Het restaureren, verduurzamen of herbestemmen van erfgoed kan effect hebben op beschermde soorten of een Natura 2000-gebied, waarvoor een vergunning vereist kan zijn. Een ecologisch deskundige kan met een quickscan bepalen of dit voor uw project geldt en of een vergunning of AERIUS-berekening nodig is.

Bij dit criterium wordt beoordeeld in hoeverre een project bijdraagt aan de beleving van het erfgoed, bijvoorbeeld door maatschappelijke toegankelijkheid (openstelling voor publiek) en participatie van burgers, zoals de inzet van vrijwilligers of mensen met afstand tot de arbeidsmarkt.

Voor restauratie, herbestemming of verduurzaming is de subsidie maximaal 50% van de subsidiabele kosten, met een minimum van 25.000 euro en een maximum van 500.000 euro. Voor onderzoek is de subsidie maximaal 50% van de subsidiabele kosten, met een minimum van 5.000 euro en een maximum van 50.000 euro.

Het tekort wordt bepaald door de kosten voor restauratie, energieaanpak en herbestemming af te zetten tegen de opbrengsten. Bij (her)bestemming naar wonen of een maatschappelijke functie wordt geen rekening gehouden met rendementen en risicovoorzieningen hoger dan 5%; bij een andere functie geldt een bruto aanvangsrendement van 8%. Bij herbestemming naar particuliere bewoning is een onafhankelijke taxatie van de waarde voor en na verplicht.

Subsidiabel zijn alle noodzakelijke, eenvoudige en doelmatige kosten voor restauratie, energieaanpak en herbestemming die op de lijst van bijlage 3 van de RSG staan. Niet subsidiabel zijn kosten gemaakt voor de aanvraag, kosten voor normaal onderhoud (zoals schilderwerk), kosten van exploiteren of beheren, en saneringskosten van aan de buitenlucht blootgestelde dakbedekking. Asbestsaneringskosten in het casco zijn wel subsidiabel.

Erkende aannemers vindt u in het Register Kennis en Kunde (K+K), in het register van Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM), of in de ledenlijst van de Vakgroep Restauratie.

U voldoet aan deze verplichting als een werknemer aantoonbaar een opleiding of cursus volgt in de restauratiesector, bijvoorbeeld via het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE) of het Gelders Restauratiecentrum (GRC).

Nee, monumenten met een oorspronkelijke functie als woonhuis vallen buiten de aanpak van deze regeling.