Aanpak van invasieve exoten 2.0 (planten en/of dieren)

De regeling is er voor gemeenten, waterschappen, Terreinbeherende Organisaties, stichtingen, verenigingen, BV's, NV's, maatschappen, vof's en particuliere grondeigenaren. Je vraagt subsidie aan voor een van drie activiteiten: het verwijderen van exoten uit bijlage 1A buiten Natura 2000-gebieden (activiteit A), het verwijderen van exoten uit bijlage 1B binnen het NNN maar buiten Natura 2000 (activiteit B), of het verwijderen van exoten uit bijlage 1B binnen of rond Natura 2000-gebieden waar het niet in het reguliere beheerplan past (activiteit C).

Je krijgt een percentage van je subsidiabele kosten vergoed, met een maximumbedrag per aanvraag. Dat percentage en maximum verschillen per activiteit en, bij de Aziatische duizendknop, ook per locatie. Je vraagt aan via het digitale aanvraagformulier van het Overijssel Loket, met eHerkenning. Verplichte bijlagen zijn onder meer een begroting in het verplichte format en een uitvoeringsplan met planning en kaarten. De behandeltermijn is maximaal 13 weken en aanvragen worden op volgorde van binnenkomst van complete aanvragen behandeld, totdat het budget op is.

Harde eisen waarop je afvalt:

• De exoot of exoten moeten voorkomen op bijlage 1A of bijlage 1B van de regeling. Staat de soort er niet op, dan is er geen subsidie.
• De verwijdering moet in Overijssel plaatsvinden.
• Je moet binnen zes maanden na subsidieverlening starten met de activiteiten. Doe je dat niet, dan voldoe je niet aan de voorwaarden.
• Bestrijding moet zonder biologische of chemische middelen. Gedeputeerde Staten kunnen hiervan alleen afwijken als er echt geen andere methode mogelijk is, en dan moet je aantonen dat het gebruik binnen de wettelijke kaders valt.
• De verwijdering mag niet tot meer natuurschade leiden dan wanneer je de exoot laat staan.
• Binnen het LIFE-projectgebied De Wieden en Weerribben kun je geen subsidie krijgen voor het verwijderen van invasieve water- en oeverplanten.
• Er geldt een maximum aantal aanvragen per jaar, afhankelijk van je organisatietype: stichtingen, verenigingen, landgoedeigenaren en particulieren mogen maximaal één keer per kalenderjaar aanvragen (Terreinbeherende Organisaties uitgezonderd), gemeenten twee keer per kalenderjaar, en waterschappen en Terreinbeherende Organisaties vier keer per kalenderjaar. Vraag je vaker aan dan toegestaan, dan valt die extra aanvraag af.
• Voor Aziatische duizendknopen gelden extra locatie-eisen: de groeiplaats moet aan een watergang liggen of een directe bedreiging vormen voor kwetsbare habitattypen (binnen Natura 2000), aan een watergang liggen of een bedreiging vormen voor een natuurdoel (binnen NNN), direct grenzen aan NNN of binnen 1 km van Natura 2000 aan een waterloop liggen, of buiten NNN een direct gevaar vormen voor verkeersveiligheid of hoogwaterveiligheid. Voldoet de groeiplaats niet aan één van deze situaties, dan komt de aanpak van Aziatische duizendknopen niet in aanmerking.
• De aanvraag moet passen binnen de regels van de De-minimisverordening.
• De gebruikte verwijderingsmethode moet veilig en bewezen effectief zijn: er mag geen goedkopere methode zijn die net zo veilig en effectief is, en de natuurschade moet zo klein mogelijk blijven.

Daarnaast is er een praktische beperking: het subsidieplafond voor activiteiten A en B is met de al ontvangen aanvragen ruim bereikt. Ook als je aan alle voorwaarden voldoet, kan je aanvraag voor die activiteiten dus toch worden afgewezen omdat het budget op is. Aanvragen worden behandeld op volgorde van ontvangst van complete aanvragen, dus een aanvraag die later compleet is, komt achteraan in de rij te staan.

Personeelskosten en kosten van derden. Je eigen personeelskosten en de kosten die je maakt voor het inschakelen van derden komen in aanmerking. Er geldt geen apart tarief; het gaat om de werkelijke kosten.

Inzet van vrijwilligers. Je mag de ureninzet van vrijwilligers opnemen in de begroting en het dekkingsplan, tegen maximaal € 15 per uur.

Reiskosten van vrijwilligers. Deze komen in aanmerking tegen maximaal € 0,19 per km.

Inventarisatie en uitvoeringsplan. De kosten voor het inventariseren van het plangebied (voor een goede kostenraming) en voor het opstellen van een uitvoeringsplan komen in aanmerking, tot maximaal 20% van de totale kosten per aanvraag. Deze kosten komen alleen in aanmerking als ze toe te rekenen zijn aan de uitvoering van de verwijdering binnen zes maanden na subsidieverlening. Let op: met het opstellen van de inventarisatie en het uitvoeringsplan mag je al starten vóór je de subsidieaanvraag indient; met de overige activiteiten mag je pas beginnen ná ontvangst van je aanvraag door de provincie.

Uitzondering bij Aziatische duizendknopen. Voor de bestrijding van deze soort komen alleen de kosten voor twee specifieke verwijderingstechnieken in aanmerking: het oprooien van de wortelkluit en het afdekken met geotextiel, plus de kosten voor afvoer van het materiaal. Andere technieken komen hier niet voor subsidie in aanmerking.

Feitelijke verwijdering. Dit omvat het daadwerkelijk verwijderen van de exoot, het vervoer en de vernietiging, verbranding of vergisting, en de schoonmaak van apparatuur als dat nodig is om verdere verspreiding te voorkomen.

Communicatie. Het voorbereiden, opstellen of uitvoeren van communicatieve activiteiten of communicatieve producten komt in aanmerking, tot maximaal € 1.000 per aanvraag.

Coördinatie. De coördinatie van eventueel ingeschakelde externe bestrijders of vrijwilligers komt in aanmerking.

Aanschaf bestrijdingsmaterieel. De aanschaf van materieel voor de bestrijding van soorten uit bijlage 1A of 1B komt in aanmerking, tot maximaal € 50.000 per aanvraag. Als je materieel aanschaft, moet je in de aanvraag beschrijven waarom dat nodig is.

Aanplant van bomen en struiken. Als de verwijdering leidt tot kale vlakten in bestaande bossen, houtwallen of hakhoutsingels, komt het aanplanten van nieuwe bomen en struiken in aanmerking, onder de volgende voorwaarden:

• minimaal 50% van de nieuwe aanplant moet uit bomen bestaan, met minimaal 3 soorten uit deze lijst: Haagbeuk, Kleinbladige linde, Gladde iep, Steeliep, Zoete kers, Tamme kastanje, Schietwilg, Grauwe wilg, Zomereik en Beuk;
• minimaal 40% moet uit struiken bestaan, met minimaal 3 soorten uit deze lijst: Vuilboom, Wegedoorn, Inlandse vogelkers, Gewone vlier, Lijsterbes, Kardinaalsmuts, Sleedoorn, Tweestijlige meidoorn, Hulst en Hazelaar;
• het plantgoed moet passen bij de groeiplaats (grondsoort, grondwaterpeil, hoeveelheid licht); daarom stuur je een beplantingsplan mee;
• het plantgoed moet vóór 31 december aangeplant zijn;
• in de begroting reken je met de kosten van 3-jarig plantmateriaal;
• per 10 m² komen maximaal 1 boom en 3 struiken in aanmerking voor subsidie.

Wat niet in aanmerking komt: bestrijding met biologische of chemische middelen (tenzij Gedeputeerde Staten hiervan afwijken omdat er geen andere methode mogelijk is en je aantoont dat dit binnen de wettelijke kaders valt), en bij Aziatische duizendknopen elke verwijderingstechniek anders dan oprooien van de wortelkluit of afdekken met geotextiel. Ook mag de verwijdering niet leiden tot meer natuurschade dan wanneer je de exoot laat staan; in dat geval is een andere oplossing (zoals isolatie van de locatie) vereist in plaats van verwijdering.

De eigen bijdrage die je zelf inbrengt, bestaat uit uren van medewerkers op de loonlijst, betalingen aan derden, of een andere geldelijke bijdrage. Vrijwilligersuren tellen niet mee als eigen bijdrage, tenzij deze uren daadwerkelijk worden uitbetaald.

Voor activiteiten A en B (verwijderen van exoten buiten Natura 2000 respectievelijk binnen NNN maar buiten Natura 2000) krijg je maximaal 75% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 50.000 per aanvraag.

Voor activiteit C (verwijderen binnen of rond Natura 2000, buiten regulier beheer) krijg je maximaal 100% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 100.000 per aanvraag.

Voor de verwijdering van Aziatische duizendknopen geldt een afwijkende regeling met acht verschillende percentages, afhankelijk van de precieze locatie:

• oevers van een watergang binnen Natura 2000: 75%
• overige locaties binnen Natura 2000: 60%
• oevers van een watergang binnen NNN: 60%
• overige locaties binnen NNN: 50%
• percelen direct aangrenzend aan NNN: 40%
• oevers van watergangen binnen 1 km van Natura 2000-gebieden: 40%
• andere locatie buiten NNN bij bedreiging van de verkeersveiligheid: 50%
• andere locatie buiten NNN bij bedreiging van de doorstroming (hoogwaterveiligheid): 25%

Voor duizendknopen geldt daarbij een maximum van € 100.000 per aanvraag binnen Natura 2000-gebieden en € 50.000 per aanvraag in gebieden daarbuiten.

Los daarvan gelden specifieke maxima per kostensoort: communicatieve activiteiten of producten maximaal € 1.000 per aanvraag, en aanschaf van bestrijdingsmaterieel maximaal € 50.000 per aanvraag.

De inzet van vrijwilligers mag je meerekenen tegen maximaal € 15 per uur, en hun reiskosten tegen maximaal € 0,19 per km. De kosten voor inventarisatie en het opstellen van een uitvoeringsplan mag je voor maximaal 20% van de totale kosten per aanvraag opvoeren.

Het totale subsidieplafond voor 2026 is € 1.061.290, waarvan € 461.290 bestemd is voor activiteiten A en B en € 600.000 voor activiteit C. Voor activiteiten A en B is dit budget met de ontvangen aanvragen al ruim overschreden.

Stap 1: bijlagen verzamelen

Het loket raadt aan om alle gevraagde bijlagen digitaal beschikbaar te hebben vóór je begint met invullen. Verplichte en eventueel verplichte bijlagen zijn:

• Begroting en dekkingsplan. Verplicht om het beschikbaar gestelde begrotingsformat te gebruiken; een eigen format wordt niet geaccepteerd.
• Uitvoeringsplan. Hierin staan een planning, een topografische overzichtskaart en een detailkaart waarop te zien is waar welke exoot wordt verwijderd en hoe wordt ingezet op een duurzaam resultaat.
• Beplantingsplan. Alleen verplicht als je bomen en struiken aanplant; hierin staat ook de omvang van het in te planten oppervlakte in m².
• Beschrijving van de dreiging. Alleen verplicht bij Aziatische duizendknopen buiten NNN waarbij het gaat om bedreiging van verkeersveiligheid of doorstroming van oppervlaktewater. Je kunt dit ook direct in het aanvraagformulier beschrijven.
• Bewijs van bankrekening. Alleen als je niet eerder subsidie van de provincie ontving of als je rekeningnummer is gewijzigd. Bijvoorbeeld een kopie van een bankafschrift of een schermprint bij telebankieren, met naam en rekeningnummer zichtbaar. Stuur geen kopie van je bankpas mee.
• Verleningsbrieven de-minimissteun. Alleen als je organisatie de afgelopen 3 jaar (geen belastingjaren) de-minimissteun heeft ontvangen van een andere partij dan de provincie zelf.
• Ondertekende machtiging. Alleen als je het formulier invult als gemachtigde van de aanvrager; hiervoor kun je het voorbeeldformulier Machtiging gebruiken. Wie dit ondertekent, is de aanvrager (de organisatie of persoon namens wie je aanvraagt).

Stap 2: formulier invullen en indienen

Je vult het digitale aanvraagformulier in en uploadt daarin de bijlagen.

Stap 3: compleetheidstoets

De provincie beoordeelt of je aanvraag compleet is. Is dat niet het geval, dan vraagt de provincie om een aanvulling. Je aanvraag is compleet op het moment dat de gevraagde gegevens zijn ontvangen. Stuur je bijlagen na, dan wordt je aanvraag pas in behandeling genomen zodra die nagestuurde bijlagen zijn ontvangen. Complete aanvragen gaan voor en worden direct in behandeling genomen.

Kun je een bestand niet lezen of gebruiken, dan helpt het Overijssel Loket je verder.

Let op twee praktische punten: per 4 juli is bijlage 1A gewijzigd, dus check of je de actuele versie gebruikt. En met de inventarisatie en het opstellen van het uitvoeringsplan mag je al starten vóór je de aanvraag indient; met de overige uitvoeringsactiviteiten mag dat pas na ontvangst van je aanvraag door de provincie.

Aanvragen worden afgehandeld in volgorde van ontvangst van complete aanvragen. De provincie verleent subsidies totdat het beschikbare budget (het subsidieplafond) bereikt is. Voor activiteiten A en B is dat budget met de al ontvangen aanvragen ruim bereikt, wat betekent dat nieuwe aanvragen voor die activiteiten weinig kans meer maken, ongeacht hoe goed ze zijn ingevuld.

De behandeltermijn van je aanvraag is maximaal 13 weken.

Tijdens de looptijd geldt de verplichting dat je binnen zes maanden na subsidieverlening moet starten met de activiteiten. Bij aanplant van bomen en struiken moet het plantgoed vóór 31 december aangeplant zijn.

Voor vragen over voorschotten, tussentijdse rapportages, het moment en de wijze van vaststelling en uitbetaling van de subsidie, en de controle na afronding kun je contact opnemen met het Overijssel Loket.

Wel is duidelijk dat de provincie persoonsgegevens van de aanvrager verwerkt voor het beoordelen van de aanvraag, het communiceren tijdens de behandeling, het controleren of de subsidie doelmatig en rechtmatig is verstrekt, het opstellen van managementrapportages, en evaluatie- en klanttevredenheidsonderzoek. Deze gegevens worden niet langer bewaard dan wettelijk verplicht is volgens de Archiefwet.