LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven

Europese Commissie

Wat is de LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven?

LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven is een Europese subsidie voor projecten rondom de circulaire (afvalvrije) economie, grondstoffen, geluidsoverlast of uitstoot van fijnstof, waarbij een innovatieve techniek wordt ontwikkeld, getest of gedemonstreerd. De regeling vergoedt 60% van de kosten van het project; de overige 40% betaal je zelf. De subsidie wordt uitgevoerd door RVO in opdracht van de betrokken ministeries, maar de aanvraag zelf dien je in bij de Europese Commissie.

Wie komt in aanmerking voor de LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven?

Het deelprogramma is bedoeld voor organisaties die in Europa aan de slag willen met een project rondom de circulaire (afvalvrije) economie, grondstoffen, minder geluidsoverlast of minder uitstoot van fijnstof, met een innovatieve techniek die wordt ontwikkeld, getest of gedemonstreerd.

Je bent gevestigd in de EU
Landelijke regeling.
De definitieve beoordeling ligt bij Europese Commissie.

Het deelprogramma bestaat uit 2 onderdelen, elk met een eigen doelgroep en insteek:

  • Circulaire economie en grondstoffen: voor een projectidee om een innovatie te ontwikkelen, testen en/of demonstreren die meewerkt aan slimmer en zuiniger gebruik, circulair ontwerp, of het opnieuw gebruiken van producten of materialen.
  • Kwaliteit van leven: voor een projectidee dat meehelpt aan betere luchtkwaliteit, water, bodem, chemicaliënbeheer of minder overlast door te hard geluid.

Volgens de onderliggende Europese verordening zijn natuurlijke personen niet subsidiabel; alleen rechtspersonen komen in aanmerking. Subsidiabel zijn rechtspersonen die zijn opgericht in een EU-lidstaat (of een daaraan verbonden land of gebied overzee), in een derde land dat aan het LIFE-programma is geassocieerd, of, onder specifieke voorwaarden, in andere derde landen die in het meerjarig werkprogramma worden genoemd. Ook iedere rechtspersoon die is opgericht onder Unierecht, of een internationale organisatie, komt in aanmerking.

Waarvoor krijg je subsidie?

LIFE subsidieert geen onderzoek en ontwikkeling. Wel pilot- en demonstratieprojecten waarin een innovatieve techniek wordt ontwikkeld, getest of gedemonstreerd, binnen een van de twee onderdelen van dit deelprogramma:

  • Circulaire economie en grondstoffen: projecten die meewerken aan slimmer en zuiniger gebruik van grondstoffen, circulair ontwerp, of het opnieuw gebruiken van producten of materialen.
  • Kwaliteit van leven: projecten die bijdragen aan betere luchtkwaliteit, water, bodem, chemicaliënbeheer of het verminderen van overlast door te hard geluid.

Volgens de onderliggende Europese verordening kunnen ook kosten voor de aankoop van grond subsidiabel zijn, maar alleen voor projecten binnen het subprogramma Natuur en Biodiversiteit (niet binnen dit deelprogramma) en onder specifieke voorwaarden, zoals dat de aankoop de enige of meest kosteneffectieve manier is om het beoogde natuurbehoudresultaat te bereiken en dat de grond langdurig wordt gereserveerd voor natuurbehoud.

Activiteiten die buiten een lidstaat plaatsvinden kunnen onder de verordening subsidiabel zijn, mits het project de milieu- en klimaatdoelen van de Unie dient en die activiteiten nodig zijn om de effectiviteit van de interventie binnen een lidstaat te waarborgen.

Hoeveel subsidie krijg je?

Je krijgt 60% van de subsidiabele kosten van je project. De overige 40% betaal je zelf.

De onderliggende Europese verordening geeft daarnaast een algemeen maximum voor dit soort projecten (standaardactieprojecten) van 60% van de subsidiabele kosten, met een uitzondering van maximaal 75% voor bepaalde projecten binnen het subprogramma Natuur en Biodiversiteit (dat geen deel is van dit deelprogramma). Voor operationele subsidies aan non-profitorganisaties geldt volgens de verordening een maximum van 70% van de subsidiabele kosten. Specifieke percentages worden verder uitgewerkt in het meerjarig werkprogramma.

Rondes en deadlines

RondeOpentSluitBudgetVerdeling
202621 apr 202622 sep 2026--
Openstelling21 apr 202622 sep 2026--

Wat zijn de voorwaarden van de LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven?

De belangrijkste eis is dat je project aansluit bij een van de twee onderdelen van dit deelprogramma (circulaire economie en grondstoffen, of kwaliteit van leven) en dat het gaat om een pilot- of demonstratieproject met een innovatieve techniek, niet om onderzoek en ontwikkeling.

Volgens de onderliggende Europese verordening gelden bij de beoordeling en toekenning onder meer de volgende principes:

  • Kwaliteit is het criterium dat de beoordeling en toekenning van projecten stuurt.
  • Projecten moeten van belang zijn voor de Unie door een significante bijdrage te leveren aan de doelstellingen van het LIFE-programma, en mogen die doelstellingen niet ondermijnen.
  • Een kosteneffectieve aanpak is vereist; het project moet technisch en financieel coherent zijn.
  • Projecten met het hoogste potentieel om bij te dragen aan de doelstellingen krijgen voorrang.
  • Projecten die co-benefits opleveren en synergie tussen de subprogramma's bevorderen, krijgen een bonus bij de evaluatie.
  • Projecten met het hoogste potentieel om te worden gerepliceerd of opgeschaald door de publieke of private sector, of om de grootste investeringen of financiële middelen te mobiliseren (katalysatorpotentieel), krijgen een bonus bij de evaluatie.
  • De repliceerbaarheid van resultaten van standaardactieprojecten moet worden gewaarborgd.
  • Projecten die voortbouwen op of resultaten opschalen van andere door LIFE, voorgangerprogramma's of andere EU-fondsen gefinancierde projecten, krijgen een bonus bij de evaluatie.
  • Waar relevant krijgen projecten in geografische gebieden met specifieke behoeften of kwetsbaarheden (zoals gebieden met specifieke milieu-uitdagingen, natuurlijke beperkingen, grensgebieden, gebieden van hoge natuurwaarde en ultraperifere regio's) extra aandacht.

Voor sommige onderdelen van het LIFE-programma (met name Clean Energy Transition, dat geen deel is van dit deelprogramma) geldt een samenwerkingseis met meerdere partners uit EU-landen; voor de onderdelen van dit deelprogramma is dat volgens het projectideeformulier niet voor alle onderwerpen verplicht.

Hoe vraag je de LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven aan?

Je vraagt de subsidie zelf aan op de website van de Europese Commissie voor Circulaire economie en kwaliteit van leven; daar vind je ook alle informatie en dien je de aanvraag in.

Voorafgaand kun je het hele jaar door een projectidee met RVO delen om te bespreken of het idee past bij LIFE:

  • Gebruik daarvoor het Projectideeformulier LIFE, in te vullen door de aanvragende organisatie en contactpersoon.
  • Stuur het formulier een paar weken voor de indieningsdatum naar life@rvo.nl.
  • In het formulier geef je aan: bij welk onderdeel van LIFE het project aansluit, de projecttitel, een beschrijving van het project in één zin, een beknopte beschrijving van maximaal één A4 (aanleiding, doelstelling, belangrijkste onderdelen, plan van aanpak, betrokken partijen), de vermoedelijke aansluiting bij LIFE met verwachte resultaten (maximaal één A4), eventuele samenwerking met partners (aantal en land) en de verwachte kosten.

Let bij het opstellen van je aanvraag op:

  • Een duidelijke probleemanalyse: welk probleem je oplost en waarom dat belangrijk is.
  • Een logische koppeling van doelen, activiteiten en resultaten.
  • Concrete en meetbare impact op milieu, klimaat of energie.

RVO helpt op verzoek bij de voorbereiding van de aanvraag.

Hoe vraag je LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven aan?

Wat gebeurt er na je aanvraag?

De beoordeling en toekenning van LIFE-subsidies verloopt via de Europese Commissie, op basis van kwaliteit als leidend criterium. Komt je organisatie er niet uit bij het indienen op de website van de Europese Commissie, dan helpt RVO daarbij.

Bij vragen over je projectidee kun je binnen RVO terecht bij een adviseur, afhankelijk van het onderwerp (natuur, milieu/circulaire economie, klimaatmitigatie, klimaatadaptatie of Clean Energy Transition).

Welke documenten heb je nodig?

Het loket publiceert 2 documenten bij deze regeling: formats, verklaringen en de regelingtekst zelf. Je kunt ze hier rechtstreeks downloaden.

  • EU LIFE-verordening
    PDF · 37 pagina's

    De EU LIFE-verordening waarin de doelstellingen, subprogramma's, subsidiepercentages en voorwaarden van het LIFE-programma zijn vastgelegd, ter achtergrondinformatie voor wie zich wil verdiepen in de regels van de regeling.

    Download
  • Projectideeformulier LIFE 2026 Word document | 29.9 KB
    Word · 1 paginaAanbevolen

    Het Projectideeformulier LIFE 2026 dat je gebruikt om je projectidee vrijblijvend voor te leggen aan RVO, zodat je advies krijgt en je aanvraag beter voorbereid indient.

    Download

Vraag het dossier

Stel een vraag over LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven. Het antwoord komt uitsluitend uit de documenten van het loket zelf, met de vindplaats erbij. Staat het er niet in, dan zegt de chat dat.

Waar komt deze informatie vandaan?

Deze pagina is samengesteld uit de officiële publicaties van Europese Commissie; controleer de definitieve voorwaarden altijd bij het loket zelf.