LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojecten
Europese Commissie (via CINEA)
Wat is de LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojecten?
LIFE is een Europese subsidie voor projecten die zich richten op het aanpakken van klimaatverandering en het versterken van milieu en natuur in Europa. De regeling bestaat uit vier deelprogramma's: Natuur en biodiversiteit, Circulaire economie en kwaliteit van leven, Klimaatmitigatie- en adaptatie, en Duurzame energietransitie, elk met eigen onderwerpen, aanvraagmomenten en voorwaarden. RVO treedt op als National Contact Point en adviseert Nederlandse aanvragers bij het opzetten van hun projectidee, terwijl de daadwerkelijke aanvraag rechtstreeks bij de Europese Commissie wordt ingediend.
Wie komt in aanmerking voor de LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojecten?
Waarvoor krijg je subsidie?
LIFE subsidieert projecten die bijdragen aan Europees beleid en wetgeving op het gebied van natuur, milieu, circulaire economie, klimaat en energietransitie. Nadrukkelijk niet gesubsidieerd wordt onderzoek en ontwikkeling; wel komen pilot- en demonstratieprojecten in aanmerking.
Per deelprogramma gaat het om andere activiteiten:
- Natuur en biodiversiteit: bescherming en herstel van Europese natuur en biodiversiteit, onder meer via natuurbeschermingsprojecten, met vier onderdelen (Ruimte voor de natuur, Bescherm onze soorten, gedragsverandering/beheer, en verbeteren van naleving van Europese wetgeving).
- Circulaire economie en kwaliteit van leven: projecten voor circulaire economie en grondstoffen (ontwikkelen, testen en/of demonstreren van innovaties) en projecten voor kwaliteit van leven (luchtkwaliteit, water, bodem, chemicaliënbeheer, geluidsoverlast).
- Klimaatmitigatie- en adaptatie: vermindering van broeikasgasuitstoot (mitigatie), aanpassing aan klimaatverandering (adaptatie), en informatie en bestuur rond klimaat.
- Duurzame energietransitie: niet-technische coördinatie- en ondersteuningsacties gericht op beleidskaders, technologie-uitrol en vaardigheden, aantrekken van private financiering, ontwikkeling van investeringsprojecten, en het betrekken van burgers. Het gaat hier expliciet niet om de technische toepassing van een innovatieve techniek door een bedrijf.
Projectkosten voor het tekenen van de subsidieovereenkomst worden niet vergoed. Kosten voor de aankoop van land kunnen subsidiabel zijn als de aankoop bijdraagt aan het Natura 2000-netwerk, de aankoop de enige of meest kosteneffectieve manier is om het beoogde natuurbehoud te realiseren, het land op lange termijn wordt gereserveerd voor doelen die passen bij de LIFE-doelstellingen, en de betrokken lidstaat de langdurige toewijzing van het land aan natuurbehoud waarborgt.
Hoeveel subsidie krijg je?
De bijdrage verschilt per deelprogramma en projecttype.
- Natuur en biodiversiteit: 60% van de projectkosten, u betaalt de overige 40% zelf. Dit kan stijgen tot 75% van de kosten als het project gericht is op prioritaire habitats of soorten; dit moet u in de aanvraag goed onderbouwen.
- Circulaire economie en kwaliteit van leven: 60% van de projectkosten, de overige 40% betaalt u zelf.
- Klimaatmitigatie- en adaptatie: 60% van de projectkosten, de overige 40% betaalt u zelf.
- Duurzame energietransitie: hier worden coordination and support actions (netwerkactiviteiten) gefinancierd met een cofinancieringspercentage van 95%.
Een LIFE-project moet voldoende groot zijn: de projectkosten beginnen doorgaans rond de € 1 miljoen. Voor bestuurlijke projecten mag dit lager liggen, vanaf € 700.000.
Voor de organisatie van multilaterale conferenties ter ondersteuning van internationale overeenkomsten waarbij de EU partij is, geldt een maximale bijdrage van € 3,5 miljoen voor de gehele looptijd van het programma.
Rondes en deadlines
| Ronde | Opent | Sluit | Budget | Verdeling |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | 21 apr 2026 | 30 sep 2026 | € 600 mln | - |
| Openstelling | 21 apr 2026 | 30 sep 2026 | - | - |
Wat zijn de voorwaarden van de LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojecten?
Deze voorwaarden bepalen of uw aanvraag kans maakt:
- Omvang: de projectkosten beginnen doorgaans rond de € 1 miljoen; bestuurlijke projecten mogen vanaf € 700.000 kleiner zijn.
- Beleidsrelevantie: uw project moet helpen het Europese beleid op het gebied van milieu, natuur, klimaat of energie verder te ontwikkelen of in te voeren, met een duidelijke link tussen het milieuprobleem en uw doelstellingen, acties en verwachte resultaat.
- Vestiging: u en uw partners moeten gevestigd zijn in de EU, een aan LIFE geassocieerd land, of bepaalde Landen en Gebieden Overzee.
- Samenwerking: niet voor alle onderdelen van LIFE verplicht, maar wel voor bijna alle onderwerpen binnen het deelprogramma Duurzame energietransitie is samenwerking met partners uit meerdere EU-landen (in principe minstens 3) vereist.
Bij de beoordeling telt vooral kwaliteit: dit is het leidende criterium bij de evaluatie en toekenning van projecten. Aandachtspunten die de kans op een sterke aanvraag vergroten:
- een duidelijke probleemanalyse en heldere koppeling tussen doelen, activiteiten en resultaten;
- zo meetbaar mogelijke impact en resultaten, bij voorkeur in een tabel weergegeven;
- een duidelijk en logisch opgebouwd projectbudget met alle details van de uitgaven;
- uitleg van de meerwaarde voor Europa, bijvoorbeeld opschaalbaarheid of kennisuitwisseling;
- als het project voortbouwt op eerdere Horizon-projecten of andere Europese fondsen, levert een goede onderbouwing hiervan 2 bonuspunten op;
- een duidelijke managementstructuur, bijvoorbeeld met een organogram;
- tijd in de planning voor vergunningen en onverwachte situaties;
- een strategie voor het delen van resultaten en informatie-uitwisseling.
Kosten voor het tekenen van de subsidieovereenkomst worden niet vergoed.
Hoe vraag je de LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojecten aan?
U vraagt LIFE-subsidie rechtstreeks aan bij de Europese Commissie, tijdens de openstelling van een call, via het E-Grant systeem. De aanvraag verloopt volledig digitaal.
Zo werkt het:
- U logt in of maakt een account aan op de E-Grant website. Onder 'how to participate' vindt u informatie over het systeem.
- U zoekt op 'LIFE' en gebruikt de uitklapvelden aan de linkerkant om te zien welke calls u kunt aanvragen. In E-Grant vraagt u een topic aan, niet een call zoals in het oude systeem.
- Onder elk topic vindt u de toelichting, voorwaarden, documenten en templates.
- Voor het indienen heeft u een PIC-code (Personal Identification Code) nodig. Heeft u er nog geen, dan kunt u die bij het indienen in een paar minuten aanvragen; de code wordt pas gecontroleerd en volledig ingevuld nadat uw aanvraag is geselecteerd.
- Het systeem geeft twee soorten signaleringen: bij een 'warning' kunt u nog indienen, bij een 'error' niet.
Geef bij het indienen het e-mailadres life@rvo.nl op, zodat RVO als National Contact Point kan meekijken met uw aanvraag; dit gebeurt niet automatisch.
Voorafgaand aan de formele aanvraag kunt u het hele jaar door een projectidee voorleggen aan RVO via het Projectideeformulier LIFE. Hierin geeft u aan onder welk deelprogramma en onderdeel uw project waarschijnlijk valt, een beschrijving van het project (max. 1 A4), de vermoedelijke aansluiting bij LIFE en verwachte resultaten (max. 1 A4), informatie over samenwerkingspartners, en de verwachte kosten. Dit formulier stuurt u zelf naar life@rvo.nl; een RVO-adviseur neemt vervolgens contact met u op. Dit voortraject is niet verplicht, maar wordt aangeraden.
Wat gebeurt er na je aanvraag?
De beoordeling van aanvragen gebeurt door de Europese Commissie (voor het deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven en Duurzame energietransitie in samenwerking met CINEA, dat de LIFE-subsidie namens de Commissie uitvoert). Kwaliteit is het criterium dat de beoordeling en toekenning van projecten stuurt.
U krijgt de uitslag ongeveer 9 maanden na het indienen van uw voorstel.
Voor het deelprogramma Klimaatmitigatie- en adaptatie geldt dat de aanvraag uit één stap bestaat: u dient direct een volledige aanvraag (full proposal) in.
Welke documenten heb je nodig?
Het loket publiceert 3 documenten bij deze regeling: formats, verklaringen en de regelingtekst zelf. Je kunt ze hier rechtstreeks downloaden.
- Projectideeformulier LIFE 2026 Word document | 29.9 KBDownloadWord · 1 paginaAanbevolen
Word-formulier waarmee je vrijblijvend een projectidee voor LIFE 2026 kunt voorleggen aan RVO om advies te krijgen voordat je een officiële aanvraag bij de Europese Commissie indient.
- EU LIFE verordeningDownloadPDF · 37 pagina'sAanbevolen
De officiële EU-verordening (2021/783) die het LIFE-programma instelt en waarin je de wettelijke basis, doelstellingen, budgetten, subsidiepercentages en subsidiabiliteitscriteria van de regeling terugvindt.
- LIFE Priority topicsDownloadPDF · 38 pagina'sAanbevolen
Overzicht van de EU LIFE priority topics per deelprogramma, dat je nodig hebt om te bepalen of je projectidee aansluit bij de prioriteiten waarop de Europese Commissie aanvragen beoordeelt.
Vraag het dossier
Stel een vraag over LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojecten. Het antwoord komt uitsluitend uit de documenten van het loket zelf, met de vindplaats erbij. Staat het er niet in, dan zegt de chat dat.
Waar komt deze informatie vandaan?
- LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojectenrvo.nl · gecontroleerd 7 sep 2026
Deze pagina is samengesteld uit de officiële publicaties van Europese Commissie (via CINEA); controleer de definitieve voorwaarden altijd bij het loket zelf.