Subsidieregeling onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK)
Nationaal Programma Groningen (NPG) en Provincie Groningen
Wat is de Subsidieregeling onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK)?
De Subsidie onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK) is een provinciale regeling van provincie Groningen, uitgevoerd vanuit het Nationaal Programma Groningen, voor eigenaren die noodzakelijk onderhoud plegen aan de buitenzijde van hun karakteristieke pand of gemeentelijk monument. De subsidie vergoedt 50% van de subsidiabele kosten van technisch noodzakelijke werkzaamheden zoals schilderwerk, voegherstel of dakherstel, met een maximum per kalenderjaar. Voor boerderijen geldt een hoger maximum dan voor overige panden.
Wie komt in aanmerking voor de Subsidieregeling onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK)?
De subsidie kan worden aangevraagd door:
- Eigenaren van een karakteristiek pand of gemeentelijk monument, met uitzondering van overheden en woningbouwcorporaties.
- De betreffende Vereniging van Eigenaren (VvE).
- Eigenaren van een appartementsrecht, maar alleen als in de splitsingsakte staat dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor het onderhoud aan het onderdeel waarvoor subsidie wordt aangevraagd, en dat onderhoud de buitenzijde van het object betreft. Is de VvE verantwoordelijk voor de werkzaamheden, dan moet de VvE de aanvraag indienen en kan de individuele appartementseigenaar dat niet.
- Alle eigenaren van het pand gezamenlijk (bij een gezamenlijke aanvraag).
Het gaat om twee typen objecten:
- Een karakteristiek pand: opgenomen in een vastgesteld omgevingsplan (of op een lijst karakteristieke panden van het college van burgemeester en wethouders) vanwege de cultuurhistorische waarde van de buitenzijde.
- Een gemeentelijk monument: opgenomen in het gemeentelijke monumentenregister (ook een gemeentelijk monument-light valt hieronder).
Twijfel je of jouw pand hieronder valt, dan kun je terecht bij de gemeente waar het pand staat of bij het Erfgoedloket.
Waarvoor krijg je subsidie?
Subsidie is bedoeld voor onderhoud aan de buitenzijde van het object, gericht op instandhouding. Het gaat om de volgende werkzaamheden:
- Schilderwerkzaamheden.
- Herstel van voegwerk, waarbij het herstelde voegwerk aansluit op het bestaande type voeg.
- Onderhoud en herstel van goten en hemelwaterafvoer, tot een meter buiten het pand.
- Waterdicht maken van oppervlakken door coaten (een verwijderbare beschermlaag, in tegenstelling tot impregneren).
- Herstel of vervanging van dakbedekking om het dak wind- en waterdicht te maken of houden.
- Verwijderen van asbesthoudende dakbedekking, als dit nodig is om het dak te vervangen. Subsidie hiervoor bedraagt € 6 per m² dak, exclusief btw.
- Herstel van onderdelen die zijn aangetast door houtrot.
- Vervanging van een onderdeel (zoals kozijn, deur of uilenbord) als herstel niet meer mogelijk is. Vervangen onderdelen moeten in materiaal, vorm, detaillering, uitvoering, afwerking en kwaliteit overeenkomen met het originele onderdeel. Was het originele onderdeel niet-traditioneel, dan moet vervanging plaatsvinden met traditionele materialen of, als de gemeente dat vergunt, biobased bouwmateriaal.
- Wind- en waterdicht maken van het pand.
Bij gemeentelijke monumenten is ook subsidie mogelijk voor onderdelen aan de binnenzijde, mits deze in het gemeentelijke aanwijzingsdocument (de redengevende omschrijving) als beschermd zijn opgenomen.
Kosten voor het uurloon van een ingehuurde deskundige zijn subsidiabel, met een vast uurtarief van € 51 exclusief btw, ongeacht het werkelijk gerekende tarief (bij toepassing van de Europese steunkaders geldt het werkelijke uurtarief met een maximum van € 51). Alleen niet-terugvorderbare btw is subsidiabel, tot het wettelijk vastgestelde percentage, berekend over de subsidiabele kosten.
Niet subsidiabel zijn onder meer:
- Doe-het-zelf-werk of werk dat niet door een deskundige is uitgevoerd.
- Werkzaamheden gericht op reconstructie, behalve in uitzonderlijke gevallen als Gedeputeerde Staten dit ter versterking van monumentale waarden wenselijk vinden.
- Werkzaamheden gericht op comfortverbetering of verfraaiing.
- Herstel van schade die is veroorzaakt door de eigenaar zelf of door een derde.
- Vervanging van kozijnen, deuren, gevelbekleding of andere bekleding door (houtimitatie)kunststof of ander imitatiemateriaal.
- Werkzaamheden gericht op energiebesparing of verduurzaming, waaronder impregneren, met uitzondering van schilderwerk na vervanging van kozijnen.
- Werkzaamheden aan fundering of riolering.
- Bouwplaatskosten, transportkosten, reis- en parkeerkosten, met uitzondering van rijplaten.
- Werkzaamheden die niet technisch noodzakelijk zijn.
- Werkzaamheden aan de binnenzijde van een karakteristiek pand (zoals nieuwe vloeren, schilderwerk binnen, en-suite deuren).
- Kosten voor verzekeringen, inkoopkosten, legeskosten, onvoorziene kosten, advieskosten en winst/risico.
- Kosten voor het aanbrengen van dampopenfolie.
Sommige werkzaamheden die hier niet subsidiabel zijn, komen mogelijk wel in aanmerking via Maatregel 29, Isolatieaanpak Nij Begun.
Hoeveel subsidie krijg je?
De subsidie bedraagt 50% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 10.000 inclusief btw per kalenderjaar.
Voor boerderijen (agrarisch erfgoed of een gebouw dat oorspronkelijk als hoofdgebouw met een agrarische functie is gebouwd) geldt eveneens 50% van de subsidiabele kosten, maar met een maximum van € 50.000 inclusief btw per kalenderjaar.
Om subsidie te krijgen, moeten de subsidiabele kosten minimaal € 1.000 inclusief btw bedragen.
Specifieke rekenregels:
- Verwijderen van asbesthoudende dakbedekking: € 6 per m² dak, exclusief btw.
- Uurloon van een ingehuurde deskundige: vast tarief van € 51 per uur, exclusief btw, ongeacht het werkelijk gerekende tarief. Alleen bij toepassing van Europese staatssteunkaders (AGVV of LVV) telt het werkelijke uurtarief, met een maximum van € 51 per uur.
Is voor de te subsidiëren activiteiten al steun verstrekt door een ander bestuursorgaan of de Europese Commissie, dan wordt de subsidie zo berekend dat het totaal aan subsidies niet meer bedraagt dan 80% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 1.000.000.
Je kunt deze subsidie maximaal één keer per pand per kalenderjaar aanvragen, voor maximaal drie panden. Binnen één kalenderjaar kun je niet vaker dan drie keer subsidie op grond van deze regeling ontvangen.
Alle bedragen op een rij
| Bedrag | Soort |
|---|---|
| € 10.000 | Maximaal |
| € 50.000 | Maximaal |
| € 1.000 | Minimaal |
| € 10.935.000 | Subsidieplafond |
Rondes en deadlines
| Ronde | Opent | Sluit | Budget | Verdeling |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | 1 apr 2026 | 31 dec 2026 | € 8,7 mln | Wie het eerst komt (fcfs) |
Wat zijn de voorwaarden van de Subsidieregeling onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK)?
Naast de doelgroep- en kostenvoorwaarden gelden de volgende eisen:
- Het karakteristieke pand staat in een vastgesteld omgevingsplan of op een lijst karakteristieke panden van het college van burgemeester en wethouders.
- Het gemeentelijk monument staat in het gemeentelijke monumentenregister.
- De werkzaamheden zijn technisch noodzakelijk: het onderdeel waarvoor subsidie wordt aangevraagd verkeert in matige of slechte staat.
- De werkzaamheden dienen tot instandhouding (sober en doelmatig behoud of herstel) van het object.
- Worden onderdelen vervangen, dan moeten de nieuwe onderdelen overeenkomen met de originele onderdelen in materiaal, vorm, detaillering, uitvoering, afwerking en kwaliteit. Zijn de oorspronkelijke onderdelen niet traditioneel, dan moet vervanging plaatsvinden met traditionele materialen of, als de gemeente dit vergunt, biobased bouwmateriaal.
- Is voor de werkzaamheden een omgevingsvergunning nodig, dan moet die zijn verleend.
- Is de aanvrager een onderneming, dan mag deze niet in financiële moeilijkheden verkeren en mag er geen bevel tot terugvordering van staatssteun tegen de onderneming uitstaan.
- Voor de subsidiabele kosten mag niet al een andere subsidie van het Rijk of de provincie Groningen voor instandhouding van het pand zijn verstrekt.
- Je kunt deze subsidie maximaal één keer per pand per kalenderjaar aanvragen, voor maximaal drie panden.
- Het karakteristieke pand mag niet zijn herbouwd.
De subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van de subsidieaanvragen. Is een aanvraag nog niet volledig, dan geldt voor de rangschikking de datum waarop de aanvraag volledig is. Dreigt het subsidieplafond op een dag te worden overschreden, dan worden de op die dag binnengekomen volledige aanvragen door loting gerangschikt. Een volledige aanvraag is geen garantie op subsidie.
Hoe vraag je de Subsidieregeling onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK) aan?
De aanvraag wordt ingediend bij Gedeputeerde Staten via een vastgesteld aanvraagformulier, digitaal of per post. Voor een papieren aanvraag neem je contact op met het subsidieteam.
Elke aanvraag bevat in ieder geval:
- Een korte beschrijving van de werkzaamheden.
- Foto's waaruit de technische noodzaak van de werkzaamheden blijkt (van de situatie voordat de werkzaamheden zijn uitgevoerd).
- Als de werkzaamheden al zijn uitgevoerd: foto's van het eindresultaat.
- Een door een deskundige opgestelde gespecificeerde offerte (kosten per werkzaamheid uitgesplitst in uren en materialen), of als de werkzaamheden al zijn uitgevoerd een gespecificeerde factuur.
Afhankelijk van de situatie komen daar documenten bij:
- Bij een aanvraag door een VvE, of bij een gezamenlijke aanvraag van meerdere eigenaren: de splitsingsakte.
- Bij een aanvraag door een eigenaar van een appartementsrecht die zelf verantwoordelijk is voor de werkzaamheden: eveneens de splitsingsakte.
- Bij ondernemingen: een verklaring dat de aanvrager niet in financiële moeilijkheden verkeert, en een verklaring dat er geen bevel tot terugvordering uitstaat. Beide verklaringen worden ondertekend door de aanvrager (naam, functie, plaats en datum).
- Vraagt iemand de subsidie aan namens een ander, dan is een machtigingsformulier vereist.
Gedeputeerde Staten kunnen nader onderzoek doen en aanvullende documenten opvragen ter ondersteuning van de aanvraag.
Subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen. Is een aanvraag nog niet volledig, dan geldt de datum van volledigheid als datum van binnenkomst. Dreigt het subsidieplafond op een dag te worden overschreden, dan wordt onder de op die dag binnengekomen volledige aanvragen geloot.
Verdeling: Wie het eerst komt (fcfs). Vroeg indienen loont.
Wat gebeurt er na je aanvraag?
Na indiening ontvang je een ontvangstbevestiging per mail. Gedeputeerde Staten beoordelen de aanvraag; de standaard beslistermijn is 13 weken.
Subsidies die niet zijn verstrekt onder de Europese staatssteunkaders (AGVV of LVV) worden direct vastgesteld. Is de subsidie wel verstrekt onder de AGVV of LVV, dan moet je uiterlijk 13 weken na voltooiing van de werkzaamheden een aanvraag tot subsidievaststelling indienen, met een verklaring over de werkelijke kosten en opbrengsten. Is er sprake van gecombineerd onderhoud en herstel van aardbevingsschade, dan voeg je bij die vaststellingsaanvraag ook een document toe waaruit blijkt welke schade als bevingsschade is erkend.
Tijdens de looptijd gelden onder meer de volgende verplichtingen:
- De werkzaamheden worden uitgevoerd overeenkomstig het ingediende projectplan en de subsidiebeschikking.
- Het project wordt binnen anderhalf jaar na verlening afgerond. Is dat door onvoorziene omstandigheden niet mogelijk, dan kan schriftelijk uitstel van maximaal één jaar worden gevraagd.
- Onvoorziene wijzigingen in het project die het detailniveau overstijgen, moeten direct schriftelijk ter goedkeuring worden voorgelegd aan Gedeputeerde Staten.
- Je verleent op verzoek medewerking aan een steekproefsgewijze controle.
- Werkzaamheden waarvoor een omgevingsvergunning nodig is, moeten zijn vergund.
De provincie kan na toekenning bij een steekproef controleren of aan de voorwaarden is voldaan.
Welke documenten heb je nodig?
Het loket publiceert 3 documenten bij deze regeling, waarvan er 1 verplicht is bij je aanvraag. Je kunt ze hier rechtstreeks downloaden.
- Verklaring geen financiële moeilijkheden en verklaring geen bevel tot terugvordering (alleen voor ondernemers) 12 februari 2026, PDF - 208,36 KBDownloadPDF · 1 paginaVerplicht
Een formulier waarin de ondernemer verklaart niet in financiële moeilijkheden te verkeren en geen bevel tot terugvordering te hebben, verplicht bij te voegen als je als ondernemer subsidie aanvraagt.
- Voorbeeld gespecificeerde offertes of factuur 23 maart 2026, DOCX - 29,61 KBDownloadWord · 1 paginaAanbevolen
Voorbeelddocument dat laat zien hoe je een offerte of factuur moet specificeren (uren en materiaalkosten per werkzaamheid), zodat je zelf een juist gespecificeerde offerte of factuur bij je aanvraag kunt aanleveren.
- de beslisboomDownloadPDF · 1 paginaAanbevolen
Een beslisschema waarmee je zelf kunt nagaan of je voldoet aan de voorwaarden en of je in aanmerking komt voor de SOK-subsidie voordat je een aanvraag indient.
Vraag het dossier
Stel een vraag over Subsidieregeling onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK). Het antwoord komt uitsluitend uit de documenten van het loket zelf, met de vindplaats erbij. Staat het er niet in, dan zegt de chat dat.
Waar komt deze informatie vandaan?
- Subsidie onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK)provinciegroningen.nl · gecontroleerd 18 aug 2026
- Subsidie onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten (SOK)provinciegroningen.nl · gecontroleerd 18 aug 2026
Deze pagina is samengesteld uit de officiële publicaties van Nationaal Programma Groningen (NPG) en Provincie Groningen; controleer de definitieve voorwaarden altijd bij het loket zelf.