Subsidieregeling restauratie en herbestemming monumenten in Drenthe 2025-2028

• agrarische monumenten die als zodanig in gebruik zijn, inclusief schaapskooien;
• religieuze monumenten die (deels) als zodanig nog in gebruik zijn;
• monumenten in bezit van een erfgoedgemeenschap of culturele instelling;
• monumenten in bezit van een waterschap;
• overige monumenten (bijvoorbeeld woningen).

Het gaat om panden of objecten met de formele status van beschermd gebouwd monument: een rijksmonument (opgenomen in het Rijksmonumentenregister), een provinciaal monument (opgenomen op de Provinciale Monumentenlijst) of een gemeentelijk monument (opgenomen op de gemeentelijke monumentenlijst). Bestuursorganen komen niet in aanmerking, met uitzondering van waterschappen. Zijn de werkzaamheden vergunningplichtig, dan moet u over alle benodigde (voorlopige) vergunningen beschikken.

Subsidiabele kostensoorten zijn onder meer:

• onderzoekskosten (0-meting), ondernemingsplan, archeologisch onderzoek, bouwhistorische verkenning, inspectierapport, kleurhistorisch en bouwfysisch onderzoek;
• aannemerskosten en directiekosten (opstellen plan en begeleiding uitvoering);
• directe kosten: materiaal- en loonkosten volgens gangbare marktprijzen, inclusief steigerbouw en materieelhuur;
• indirecte kosten (berekend over de subsidiabele kosten): algemene bouwplaatskosten, algemene bedrijfskosten en winst;
• onvoorziene kosten, subsidiabel tot maximaal 5% van de directe kosten;
• constructeurskosten, naar rato berekend over de subsidiabele kosten;
• kosten van een CAR-verzekering, subsidiabel tot maximaal 0,4% van de te subsidiëren restauratie- (met verduurzaming) of restauratie-met-herbestemmingskosten;
• het niet-terugvorderbare deel van de btw, tot de hoogte van het wettelijk vastgestelde percentage, berekend over de subsidiabele kosten;
• kosten van gemeentelijke leges voor een omgevingsvergunning;
• kosten voor het afsluiten van een laagrentende lening.

Bij restauratie gaat het bijvoorbeeld om herstel van rieten daken, dakvlakken, goten, kozijnen, muurwerk, dragende constructies, glas-in-lood en het casco (dak-, kap- en gebintconstructie, vloeren, balklagen, dragende muren, fundering, kelder en gewelven), plus energiebesparende maatregelen zoals gevel-, dak-, vloer- en bodemisolatie en isolerende beglazing. Bij herbestemming gaat het om verbouwwerkzaamheden zoals het plaatsen van binnenmuren, wanden, plafonds, deuren, ramen en vloeren inclusief installatiewerk.

Niet subsidiabel zijn onder meer:

• maatregelen gericht op energieopwekking bij verduurzaming;
• reconstructie van monumenten (in beginsel);
• herstel van onderdelen die technisch nog goed zijn (bijvoorbeeld voegwerk dat niet aan vervanging toe is);
• onderhoud van niet-monumentale installaties;
• binnenafwerking en inrichting bij herbestemming, zoals wandafwerking, vloerafwerking, plafondafwerking, keuken- en badkamerinrichting, stoffering, gordijnen en verwarmingsinstallaties;
• "doe-het-zelf-uren" van zelfwerkzaamheid door de eigenaar of vrijwilligers.

Maximale bedragen bij restauratie (al dan niet met verduurzaming):

• rijksmonument: € 100.000 voor doelgroepen a, b, c en d (agrarisch/religieus in gebruik, in bezit van erfgoedgemeenschap, culturele instelling of waterschap); € 50.000 voor overige monumenten (doelgroep e);
• provinciaal monument: € 60.000 (a, b, c en d) of € 30.000 (e);
• gemeentelijk monument: € 50.000 (a, b, c en d) of € 20.000 (e).

Maximale bedragen bij restauratie met herbestemming:

• rijksmonument: € 200.000 (a, b, c en d); voor overige monumenten (e) geldt hierbij € 0;
• provinciaal monument: € 200.000 (a, b, c en d); voor e geldt € 0;
• gemeentelijk monument: € 100.000 (a, b, c en d); voor e geldt € 0.

Deze maximale bedragen kunnen niet gestapeld worden. De subsidie bedraagt nooit meer dan de werkelijke kosten van de werkzaamheden, ook niet als het toegekende maximumbedrag hoger ligt. Het maximale subsidiabele uurloon is van rijkswege vastgesteld en staat vermeld op de website van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Onvoorziene kosten zijn subsidiabel tot maximaal 5% van de directe kosten, en de CAR-verzekering tot maximaal 0,4% van de te subsidiëren kosten. Voor zover de steun niet onder het Monumentenkader valt, kan de subsidie worden verstrekt als de-minimissteun; in dat geval mag een zelfstandige onderneming over drie achtereenvolgende belastingjaren in totaal maximaal € 300.000 aan de-minimissteun ontvangen.

Bij de aanvraag levert u in elk geval aan:

• stukken waaruit blijkt dat het plan (in principe) obstakelvrij is (onder meer benodigde vergunningen);
• een inspectierapport, opgesteld door de Monumentenwacht Drenthe, dat op het moment van de aanvraag niet ouder is dan twee jaar;
• een bouwplan, bestaande uit een bestek volgens de stabu-systematiek of een werkomschrijving, en (bij herbestemming) tekeningen van de bestaande en nieuwe toestand;
• een gespecificeerde begroting volgens het beschikbaar gestelde begrotingsformat;
• een sluitende exploitatiebegroting, indien van toepassing bij herbestemming;
• een financieel dekkingsplan;
• bij een rijksmonument: een onderbouwing dat de werkzaamheden niet in aanmerking komen voor de Subsidie Instandhouding Rijksmonumenten (SIM) of de Instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten.

U kunt de subsidie aanvragen zodra het bouwplan besteks- (of omschrijvings-), begrotings- en tekeninggereed is. Aanvragen wordt gedaan in de periodes die de regeling daarvoor aanwijst. Wordt het deelsubsidieplafond (er is een apart plafond voor rijksmonumenten en een apart plafond voor provinciale en gemeentelijke monumenten) door volledige aanvragen overschreden, dan wordt de rangschikking van die aanvragen bepaald door loting.

De subsidie wordt uiteindelijk vastgesteld op basis van de werkelijke uitgaven en inkomsten van de activiteiten waarvoor zij is verleend, in plaats van op basis van een vast bedrag. Bij de aanvraag tot vaststelling toont u aan dat de werkzaamheden zijn verricht en levert u aan:

• een financieel overzicht, overeenkomstig de bij de aanvraag gevoegde begroting van de totale werkzaamheden;
• een overzicht van de activiteiten en de daaraan verbonden uitgaven en inkomsten, inclusief meer- en minderwerk, met kopieën van alle facturen en betalingsbewijzen;
• gedetailleerde foto's van de resultaten van de restauratie en/of herbestemming.

Gedeputeerde Staten kunnen ermee instemmen dat u in plaats van facturen en betalingsbewijzen een accountantsverklaring overlegt waaruit blijkt dat het kostenoverzicht juist en volledig is; in de praktijk gebeurt dit bij subsidies van € 300.000 of meer. Vaststelling gebeurt op basis van de goedgekeurde subsidiabele kosten, maar de subsidie bedraagt nooit meer dan de werkelijke kosten of het bepaalde maximumbedrag.

Tijdens de looptijd gelden onder meer de verplichtingen om het monument voldoende te verzekeren tegen brand-, storm- en bliksemschade, om tijdens de werkzaamheden een CAR-verzekering aan te houden en om de werkzaamheden als praktijkopleidingsplaats voor mbo-leerlingen te laten uitvoeren (tenzij hiervan wordt afgeweken). Verkoopt u het monument voordat de subsidie is vastgesteld, dan kunnen Gedeputeerde Staten de subsidie op verzoek of ambtshalve lager vaststellen.